Spoel van de schuifradio

spoel_400x400

In de schuifradio gebruiken we een spoel met daarin een verschuifbare ferrietstaaf. Met deze spoel heb ik een paar eenvoudige experimenten gedaan die misschien ook voor jou interessant zijn.

De waarde van de spoel

De theoretische waarde heb ik berekend met de formule die o.a. is te vinden op http://www.qsl.net/in3otd/indcalc.html. De spoel is gewikkeld op pvc-buis van 16 mm. Dit is echter niet de diameter van de spoel. Door de diameter van het draad (1 mm) en de diameter van de kern (0,5 mm), is de diameter die ik in de formule moet invoeren 17 mm (reken maar na).

Volgens de formule zou de spoel een zelfinductie moeten hebben van 12,5 μH (12,46 * 10-6 Henry) .

Als ik de spoel aansluit op mijn spoeltester dan geeft deze 13 μH aan. De formule klopt dus aardig.

Over de formule:
De formule geeft de waarde van de spoel in microhenry (1 Henry is 1.000.000 μH). Verder is het belangrijk dat je de maten invoert in meters (1 mm = 0,001 m). Als je geen uitkomst krijgt dan heb je in plaats van een punt mogelijk een komma als decimaalteken gebruikt.

De ferrietstaaf

Door een ferrietstaaf in de spoel te brengen vergroot je de zelfinductie. De staaf die bij de schuifradio zit is 10 cm lang en heeft een diameter van 10 mm. De zelfinductie is bij een volledig ingeschoven staaf 186 μH.

Ik had ook een staaf liggen van 100 x 8 mm. Deze gaf een zelfinductie van ‘slechts’ 131 μH.  In de praktijk betekent dit dat je meer windingen op je spoel moet leggen of een grotere condensator moet gebruiken.

Gebroken ferrietstaaf

Alle ferrietstaven gaan hier goed verpakt de deur uit, maar het kan toch gebeuren dat de staaf breekt. Ik heb een gebroken staaf met een stukje schildersplakband weer aan elkaar gezet en opnieuw de waarde van de spoel gemeten. Deze was van 186 μH terug gegaan naar 177 μH. Voor een goede werking van de radio is dit geen enkel probleem. Ik moet er wel bij zeggen dat het een mooi breukvlak was. Als het een lelijke breuk is kan het geen kwaad om een paar extra windingen op de spoel te leggen. Je hoeft de staaf in ieder geval niet weg te gooien.

Spoeltips (JOTA 2008)

Inmiddels zijn er al flink wat onderdelenpakketjes besteld en verstuurd (er zijn er nog meer). Het bleek dat er een tekenfoutje zat in de bouwtekening (de ferrietstaaf lag bovenop de pvc-buis i.p.v. van er in). Inmiddels staat de juiste versie ( bouwplaat_schuifradio_jota2008 286.48 Kb) op deze site.

Voor de spoel gebruik ik zelf draad met een massieve kern (dat wikkelt wat strakker en makkelijker). Het draad heeft een buitendiameter van 1,1 mm (Conrad) en daarmee komen er totaal zo’n 58 wikkelingen op de spoel. Als je wat dunner draad hebt, kan je wat meer wikkelingen kwijt. Hierdoor zal je AM-radio wat lager in de AM-band uitkomen.

 Vooral aan de groepen die wat meer radio’s gaan bouwen wil ik de tip meegeven om op tijd te beginnen met het ‘verzamelen’ van het draad.

LET ER BIJ HET WIKKELEN OP DAT JE OOK NA DE AFTAKKING IN HET MIDDEN DEZELFDE KANT OP BLIJFT WIKKELEN.